Rus Ordusu Milim Milim İlerken Putin'in Hayalleri Soluyor

 Sedat Laçiner

• Putin, 2022 Şubat’ında Ukrayna’ya dört koldan saldırırken ne hayaller kurmuştu…

• Ukrayna’nın tamamı onun olacaktı; başkent Kiev birkaç gün içinde düşecek, Ukrayna’nın Karadeniz kıyılarıyla birlikte Rusya Karadeniz hakimiyetini Sovyet dönemine taşıyacaktı…

• Rusya böylece, yeniden Romanya’yla, Çekya'yla, Slovakya’yla, Macaristan'la vs komşu olacaktı, Orta Avrupa’ya sarkacaktı.

• Ukrayna’nın 40 milyon nüfusu, yer üstü ve yeraltı kaynakları da Rusyanınkilere eklenecekti…

• Ukrayna kazanımı "süper Rusya" hedefi için bir başlangıçtı. Putin’in ismi tarih kitaplarına Büyük Petro’nun, Çariçe Katerina’nın ismiyle yan yana yazılacaktı.

• Bu hayallerin üzerinden en az 4 yıl geçti… Ukrayna Savaşı 5. yılının içinde… Savaş, daha ilk yılında bir çeşit yıpratma savaşına döndü.

• Rusya, doğu Ukrayna’daki Luhansk ve Donetsk vilayetlerinin % 80’ini ele geçirdi… Ayrıca, Zaporizhzhia’nın % 74’, Kherson’un % 76’sı Rus işgali altında…

• Rusya ilerlemedi değil, Ukrayna’nın % 20’sini ele geçirdiler ama bunu yaparken yüzbinlerce asker kaybettiler, milyarlarca dolardan oldular. Rusya, ağır yaptırımlarla da karşılaştı.

•  Putin, bu yılın başına kadar inat etti, ısrar etti. Ukrayna'nın teslim olmasını talep etti. Hatta bunun için Trump'ı da ikna etti, Ukrayna'nın toprak tavizleri vermesi halinde ateşkesi düşünebileceklerini söyledi.

• Ne var ki sahadaki durum Putin'in gururlu, belki kibirli çıkışlarıyla uyum sağlamıyor... görünen o ki Rus Orduları son 4-5 aydır adeta patinaj yapıyor.

• Rusya, milim milim ilerlemeye çalışıyor... Geçen yılın sonlarında dikkat çekici kazanımlar elde ettikten sonra, Rus ordusu yavaşladı, neredeyse durma noktasına geldi. Hatta, Ukrayna'nın bazı bölgelerinde toprak b,le kaybetti. 

• Bu yılki ortalama aylık ilerleme hızıyla, Rusya'nın savaşın sona ermesi için şart koştuğu Donbas'ın tam kontrolünü ele geçirmesi bile 30 yıldan fazla sürecek. Bakın, "Ukrayna'nın tamamı" demiyorum, "Donbas'ın tamamı" diyorum...

• Bazı yorumcular yavaşlamayı mevsimsel etkenlere bağlıyorlar ve yaz aylarında Rusların daha agresif olacağını iddia ediyor. Rusların bölgeye yığınak yaptığı ve büyük saldırılara hazırlandığı açık, fakat yavaşlamayı sadece mevsimsel faktörlerle açıklamak imkansız. Ukrayna güçleri, Moskova'nın planladığı bahar dalgalarını kesmeyi başardı. Yaz hazırlıklarına da ağır darbe vurdu.

• Savaşın tabiatı köklerinden değişti. 2022'deki savaştan geriye çok az şey kaldı. Savaş artık dron savaşları gibi.

• Her yerde insansız hava araçları varken Rus askerleri Doğu Ukrayna'da nasıl büyük ilerlemeler kaydedilecek?

• Savaş kilitlendi. Karadan askerleri ilerletmenin maliyeti müthiş arttı.

• Savaş artık onbinlerce dronun, iha'nın çarpışma alanına döndü ve Rusya bu yıl uydu ve internet bağlantılarında önemli darbeler yedi. Ordu, iletişimde büyük sorunlar yaşıyor.

• Zırhlı araçlarla cephe hatlarından büyük birlikler gönderme günleri büyük ölçüde sona erdi. Ukrayna'da modern savaşın tanımı yeniden yazılıyor. Yeni savaşta dronları en iyi kullanan ve dronlara karşı en iyi savunma kurabilen kazanıyor.

• Ukrayna, son aylarda daha gelişmiş dronlara sahip oldu. Ukrayna'nın dron filosunun büyüklüğü de geçen yıllarla kıyasalanamayacak büyüklüklere ulaştı. Artık havada irili ufaklı milyonlarca dron var. Bu yılın hedefi 7 milyon dron...

• Rusya, şu günlerde harıl harıl daha büyük ve daha gelişmiş bir dron ordusu kurmak için çalışıyor.

• Ukrayna'nın gelişen dron birimleri nedeniyle Rus Ordusu artık kitlesel saldırılar yapmakta zorlanıyor, zırhlı birlikleri sahaya süremiyor. Yani Moskova taktik değiştirdi. Yeni taktikte küçük timler, görünmeden yürüyerek, bazen sürünerek düşman hatlarına sızmaya çalışıyor. Bu da iki taraf arasındaki gri (belirsiz) bölgeyi büyütüyor.

• Yeni strateji başarılı olduğu yerlerde bile kısıtlı sonuç veriyor, masrafları artırıyor. Savaş sıkışıp kaldı desek yeri var.

• Savaşın ekonomik maliyeti de artıyor. İlk yıllarda fazla hissedilmeyen savaş etkileri sokaktaki insanı kızdırmaya başladı. Putin'in onay oranları düşüyor, homurtular duyuluyor. Yapılan fedakarlıkların açık bir meyvesi ortaya çıkmayınca insanlar savaştan bıkıyorlar.

• Hafta sonu konuşan Rus lider Vladimir Putin, belki de ilk kez olarak Ukrayna'da savaşın sona yaklaştığından bahsetti... "Meselenin sona yaklaştığını düşünüyorum ancak durum ciddi olmaya devam ediyor" diyen Putin.

• Putin,Ukrayna’nın meşru ve adil mücadelede bulunanın kendileri olduğunu, Ukrayna’nın saldırgan taraf olduğunu ve NATO bloku tarafından silahlandırıldığını iddia etti…

• Putin şunları söyledi: "(Batı) yardım sözü verdi ve ardından Rusya ile bugüne kadar devam eden çatışmayı körüklemeye başladı. Sanırım mesele sona eriyor ama bu ciddi bir mesele."

• Bataklığa dönüşen Ukrayna Savaşı'ndan çıkmak istiyor belli ki. Ama savaşları başlatabilirsiniz de kolayca sonlandıramazsınız.

• Nitekim, Avrupa'yı Ukrayna'ya yardım ettiği için tehdit eden Putin, barışın önündeki en önemli engel olarak Avrupa'yı görüyor.

• Trump'ı ikna etmeyi başardı ama Avrupa'nın Ukrayna'ya desteği sürdükçe bataklıktan onurlu ve kazançlı bir çıkışı hiç bulamayabilir.

• Putin, Avrupa için yeni güvenlik düzenlemeleri konusunda müzakereye hazır olduğunu ve tercih ettiği müzakere ortağının Almanya'nın eski Şansölyesi Gerhard Schröder olacağını da söyledi.

• Putin, pazarlık istiyor, Avrupa’yla görüşmek istiyor…

• İlginç olan ise bazı Avrupa liderleri de Putin’le doğrudan görüşmelere hazır. Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron mesela, Aralık 2025'te "Eğer ABD öncülüğündeki barış çabaları başarısız olursa, Avrupa Putin ile tam diyalog kurmalı" dedi. Ocak-Şubat 2026'da da Macron, Avrupa'nın Rusya ile yeniden angaje olması gerektiğini tekrarladı ve "Avrupa yaklaşımıyla" görüşme sinyali verdi. 

• Ocak 2026'da ise İtalya Başbakanı Giorgia Meloni "Avrupa'nın Rusya ile konuşma zamanı geldi" dedi ve AB'nin Putin'le doğrudan görüşecek bir özel temsilci atamasını önerdi, bu konuda Macron'u destekledi. 

• Aynı ay Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Rusya ile "dengeli ilişkiler" çağrısı yaptı ve diyalog yanlısı tutum sergiledi.

• Son olarak Avrupa Konseyi Başkanı António Costa AB'nin Putin ile "potansiyel görüşmelere" açık olduğunu, Ukrayna'nın da bunu desteklediğini belirtti. "Doğru zamanda Rusya ile güvenlik konuları için konuşmalıyız" dedi.

• Bu açıklamalardan da anlıyoruz ki AB ülkeleri Ukrayna Savaşı sayfasını kapatmak ve Putin’le anlaşmak istiyor. Bu anlaşma Ukrayna’nın bazı tavizler vermesini, kalıcı olarak bazı topraklardan vazgeçmesini gerektirebilir. Putin’in umududa bu. Yani savaşta alamadığını barış masasında almak ve şu ana kadar aldıklarını yazılı anlaşmaya bağlamak…

• Trump ise hala "Ukrayna'nın elinde hiç koz yok" diyor ve Rusya'nın savaşı zaten kazandığı iddiasını savunuyor ama hikaye geçen yıla göre daha karışık.

• Ukrayna, Rus Ordularını cephede durdurmayı başardı, ayrıca Rusya içlerine saldırılar her geçen gün daha etkili oluyor. Rusya'nın enerji altyapısı ağır darbeler aldı. Ukrayna, imha gücü yüksek füze ve iha'ları devreye soktukça Rusya rafinerileri ve enerji depoları yerle bir olabilir. Yani savaş Rusya içlerine daha sert bir şekilde taşınır...

• Kremlin, cephede tıkanan savaşı masada kazanmak istiyor. Putin'in Dış Politika Danışmanı Uri Uşakov, Ukrayna güçleri Donbas'dan çekilmediği sürece müzakerelere devam etmeyeceklerini söyledi. Putin Yönetimi, bu konuda Trump'a güveniyor ama Trump da İran Savaşı'nda takıldı kaldı.

• 2026 başından bugüne kadarki performans Rusya için 2022'den bu yana en kötü askeri sicile işaret ediyor. Bu yıl Rusya çok küçük alanları ele geçirebildi, hatta bazı yerlerde geri çekilmek zorund akaldı.

• Rus Ordusu aksini iddia ediyor ve bazı gri bölgeleri sanki kendi toprağı gibi gösteriyor ama önceki yıllarla kıyaslandığında Rus Ordusunun artık patinaj yaptığı söylenebilir. Ukrayna, Rusları durdurmayı başardı. Bu kesin ve kalıcı bir başarı olmayabilir ama şu anki durum böyle...

• Mediazona ve Meduza'nın hesaplamalarına göre Rusya'nın Ukrayna'daki asker kayıpları 350.000 askeri aşıyor. Bu rakam, Vietnam Savaşı sırasında öldürülen ABD askerlerinin sayısının 6 katından fazla.

• Rusya'nın Ukrayna'da kaybettiği asker sayısı Sovyetler Birliği'nin 1979-1989 arasında Afganistan'da kaybettiği 14.453 asker sayısının ise neredeyse 25 katı...

• Rusya, iki Çeçen Savaşı’nda toplamda yaklaşık 15.000 asker ve güvenlik gücü kaybetti. Ukrayna'daki kayıplar Çeçenistan kayıplarının da 25 katına ulaşıyor...

• Bu karşılaştırmalar Rusya'nın aldığı ağır yaraları gözler önüne seriyor. Rusya, asker ihtiyacını lejyonerlerle, paralı askerlerle, veya hapishanelerden devşirilmiş askerlerle karşılamaya çalıştı ama o konuda da deniz bitmiş gibi duruyor. Savaş, Ruslar arasında daha az popüler hale geliyor. Ukrayna, dronlarla avladığı Rus askeri görüntülerini internetten paylaşıyor ve bu da Rus tarafında moralleri bozuyor.

• Rusya, Pokrovsk ve Chasiv Yar gibi kasabaları ele geçirdi ama dronlu saldırılar ele geçirilen yerlerde dahi Rus askerini güvende tutamıyor...

• Ukrayna Ordusu da sorunsuz değil: asker açığı had safhada ve Ordudan firar oranları çok yüksek... İnsansız hava araçları, Rus ordusunun ilerleyişini yavaşlattı, ancak Rusya toprak kaybettiğinde, o topraklar Kiev'in mutlak kontrolüne geri dönmek yerine gri bölgeye kayma eğiliminde oluyor... Yani iki tarafında olmayan tehlikeli geçiş bölgeleri oluşuyor...

• Rusya'nın ilerleyişini önemli ölçüde durdurdular ama kendileri de ilerleyemiyorlar...

• Ukrayna, kazanamayacağını anladığı bir savaşı Rusya'nın da kazanamamamasını sağlamaya çalışıyor. Bunu ise 2 şekilde yapabileceklerine inanıyorlar:

• 1) Rusya'nın cephedeki asker kayıplarını katlanılamayacak düzeye çıkarmak,

• 
  2) Rusya'nın ekonomik can damarlarını, yani enerji hatlarını, rafinerilerini ve diğer tesislerini vurarak onun savaş finansmanını kesmek...

• Her iki hedefin de ortak yanı, savaşın acılarını sıradan Ruslara taşımak, sokağı harekete geçirmek.

• Ruslar ise yeni bir büyük saldırı dalgasına hazırlanıyor... Bitki örtüsü yeniden yükseliyor, Rus askerler bu sayede Ukrayna hatlarına daha kolay sızacak... Ayrıca zeminin kuruması sayesinde yaya olarak saldıran Rus askerleri, yeniden motosikletlerle sızma girişimlerinde bulunacak...

• Özetle, Ukrayna cephesinde çatışmalar devam ediyor ve Ruslar şansını bir kez daha deneyecek. Ama, Rusya'nın ödediği bedeller yüksleiyor ve Putin, eskisi kadar savaşmaya hevesli değil... Onurlu ve kazançlı bir diplomasi kapısı arıyor. O kapıyı bulabilirse Ukrayna meselesini uzunca bir süre rafa kaldırmak istiyor... Prof. Dr. Sedat Laçiner, Güncel Yazılar 12 Mayıs 2026