Kanada Meydan Okuyor: Artık Daha Az Amerikan Silahı Alacak.

 Prof. Dr. Sedat Laçiner

  • Bugün Kanada üzerinden Batı dünyası içinde yaşanan bölünmeyi ele alacağız…

  • “Kötü komşu mal sahibi yapar”, derler. Trump'ın komşu kanada'ya tehditleri, Kanadalıları yerli ve milli savunma sanayine yönlendiriyor. Kanada Ordusu artık Amerikan silahlarına öncelik vermeyecek…

  • Kanada, Amerikan şirketlerine olan mevcut bağımlılığını Kanadalı askeri tedarikçilere kaydıracak yeni bir strateji açıklamayı planlıyor.

  • Trump yönetiminin giderek artan düşmanlığıyla karşı karşıya kalan Ottawa hükümeti, uzun süredir ABD savunma şirketlerine verdiği milyarlarca dolarlık askeri harcamayı yerli üreticilere yönlendirecek. Trump, Kanada'yı defalarca 51. eyalet olarak çağırdı ve Kanada'nın bazı eyaletlerinde ayrılıkçı hareketleri destekledi. Kanada mallarına yeni gümrük vergisi ve zorlaştırıcı önlemler de kanada ekonomisini vurdu.

  • Kanada, Trump'ın talebiyle askeri harcamalarını geçen yıl artırma kararı almıştı... Fakat 2 müttefik arasında bozulan ilişkiler Amerikan silah firmalarının Kanada'ya satışlarını tehlikeye düşürdü.

  • Kanada, adım adım ABD'den uzaklaşıyor ve yeni savunma stratejisi bu uzaklaşmanın son işareti olacak.

  • Geçen ay Davos Dünya Ekonomik Forumu'nda konuşan Kanada Başbakanı Carney, dünya düzeninde kalıcı bir "kopma" olduğunu belirterek Kanada gibi orta ölçekli ülkeleri, dünyanın süper güçlerine karşı koymak için işbirliği yapmaya çağırdı. Carney'nin bu çıkışı Trump'a ve ABD'ye açık bir meydan okumaydı. Carney, "kurallara ve kurumlara dayalı dünya düzeni değişti ve biz Kanada olarak artık eski düzen devam ediyormuş gibi yapmayacağız" dedi…

  • Carney'nin çıkışı Batı dünyasından Trump'a ilk isyan sayıldı ve onu Avrupalı bazı liderler izledi... Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, uluslararası kurallara dayalı düzenin “artık mevcut olmadığını” söyledi, Avrupa ile Amerika ilişkilerinin değiştiğini hatırlattı. Merz gibi Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Avrupa'nın askeri özerklik çabalarından bahsetti... Avrupa, savunmada ABD'den daha bağımsız ve daha güçlü olması gerektiğini ısrarla vurguluyor…

  • Kanada gibi Avrupa ülkeleri de ABD'nin müttefik olarak güvenilirliğini sorgulamaya başladı... Bu sorgulamada Trump'ın Grönland ısrarının büyük rolü oldu... Kanada'nın ABD'ye bağlanarak 51. eyalet olması gerektiğini söyleyen Trump, Grönland'ın da ABD'ye katılıp 52. eyalet olması gerektiğini söyledi... Trump ayrıca Amerika'nın NATO'dan hiçbir fayda görmediğini, NATO üyelerinin Afganistan'da cephe gerisinde durduğunu, Amerika'nın başı derde girse hiçbir NATO üyesinin yardıma gelmeyeceğini de iddia etti. Bu sözler, Trump'ın NATO'yu bir ittifak olarak görmediğinin açık kanıtları oldu…

  • Kanada başbakanlığına geçen yıl gelen Carney, Kanada'nın askeri harcamalarını Kore Savaşı'ndan bu yana görülmeyen seviyelere çıkarma sözü verdi…

  • Geçtiğimiz Haziran'da Kanada'nın savunma bütçesi 45 milyar dolara çıkarıldı. Bu yıl daha da artırılacak. 2035'de ise bu bütçe 130 milyar ABD dolarını aşacak…

  • Kanada Ordusu silahlarının % 70-75’ini hep Amerika'dan alırdı. Ayrıca 2 ülkenin silahlı kuvvetleri iç içe geçmiş durumda ve Kuzey Amerika hava savunma sistemi NORAD, Amerikan ve Kanadalı komutanlar tarafından ortaklaşa yönetiliyor. Başbakan Carney, bu politikanın artık değişeceğini ilan etti…

  • Yeni politika altında silah alımlarının % 70'i yerli üreticilerden yapılacak ve Kanada'nın silah ihracatı da % 50 yükseltilecek. Kanada böylece milli silah üreticilerinin gelirini % 240 artırmış olacak. Bu plan dahilinde 125.000 Kanadalı iş bulacak…

  • Yeni planın gerekçesinde "emperyal-sömürgeci fetihlerin bittiği, Avrupa'da barış ortamının kalıcı olduğu ve eski ittifakların direnci konusunda uzun süredir geçerli olan varsayımlar alt üst oldu" deniyor... Ve belgede deniyor ki “Kanada'nın kendi savunmasını sürdürme ve kendi egemenliğini koruma kapasitesine sahip olması her zamankinden çok daha önemli.”

  • Yeni strateji planı ayrıca, güvenlikle ilgili araştırma ve geliştirme harcamalarını % 85 oranında artırmayı ve Arktik bölgesini Kanada silahlı kuvvetlerinin odak noktası haline getirmeyi içeriyor.

  • Analistlere göre Kanada'nın yeni savunma planları tam bir oyun-değiştirici nitelikte. Eğer Carney Hükümeti burada yazılı olan şeyleri gerçekleştirebilirse Kanada'nın ABD'ye olan silah bağımlılığı çok azalacak ve Kanada daha özerk bir NATO üyesi olacak. Ek olarak Kanada, son belgeyle yüzünü Kuzey Kutbuna, Grönland ve Kutup Dairesi çevresine dönmüş durumda.

  • Kanada ayrıca ABD'den 88 adete kadar F35 savaş uçağı satın alma kararını ikinci kez gözden geçiriyor. Şu anda Ottawa Yönetimi sadece 16 F-35 savaş uçağı alımı için garanti verdi. Bu uçaklar pahalı olduğu için eleştiriliyordu ama yeni plan bu uçaklara Amerikan yapımı olduğu için de soğuk bakacak.

  • Kanada Sanayi Bakanı Mélanie Joly, ABD'den F35 alımının yarattığı sınırlı Kanada imalat seviyesini eleştirdi. Kanada, savaş uçağı alımı gibi büyük işlerde önemli parçaların Kanada toprakalrında üretilmesini bekliyor. Bu nedenle İsveç Saab firması yapımı Gripen E'nin şansı artıyor. Saab, Gripen'in seçilmesi halinde Montreal'da jet üreticisi Bombardier şirketiyle çalışmayı umuyor.

  • Kanada, 12 adet yeni denizaltı da almak istiyor. Amerikan üreticiler Kanada'nın istediği dizel elektrikli denizaltıları üretmiyor... Şu anda ibre Güney Kore şirketi Hanwha Ocean ve Alman şirketi ThyssenKrupp Marine Systems'e dönmüş durumda... Bu firmalar da önemli miktarda yerli üretim vaad ediyor... Kanada denizaltı üretimi dışında Güney Kore ile daha ileri ekonomik işbirliği de umut ediyor. Güney Koreli firmalar Kanada'da üretim fabrikaları açabilir.

  • Hanwha ayrıca, Kanada'nın tek yerel çelik üreticisi olan Algoma Çelik'te yapısal çelik kiriş fabrikası inşa etmek ve buradan ürün satın almak için 250 milyon dolar harcamayı da kabul etti. Algoma Çelik, Trump'ın % 50'lik gümrük vergileri nedeniyle geçen yıl işçi çıkarmak zorund akaldı...

  • Kanada, uzun yıllar boyunca kendisini Amerikan koruması altında hissetti ve güvenliğe yeterince yatırım yapmadı. Şimdi ise iş başa düştü... Kanada bir yandan savunmasına milyarlarca dolar akıtıyor, diğer taraftan askeri sanayideki canlanma ile ekonomisine destek olmaya gayret ediyor.

  • Kanada ve Avrupa, onlarca yıl ağırlıklı olarak Amerikan silahlarını kullandılar. Fakat Trump'ın hoyrat tavrı Amerika'nın en büyük müşterileri olan Avrupa ve Kanada'yı uzaklaştırıyor. Trump, Dimyata pirince giderken evdeki bulgurdan da olabilir...

  • Prof. Dr. Sedat Laçiner, Güncel Yazılar, 19 Şubat 2026

  • Bu konuda yazarın en son videosu için tıklayınız: https://youtu.be/YbH7mpvhW8w?si=vw94bvIFH4nn3gCm

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

İran ve Rusya: İnsansız Hava Araçlarıyla Gelen Dostluk

Resim
Prof. Dr. Sedat LAÇİNER Güncel Yazılar, 14 Haziran 2023 Ukrayna Savaşı, Rusların ilk tahminlerinin ötesinde uzun sürdü ve yakında bitecek gibi de durmuyor… Çıkmaza girmiş görünen savaşın aylarca sürebileceği, hatta yıllarca devam edebileceği konuşuluyor… Savaş, iki tarafta da büyük can kayıplarına ve yaralanmalara yol açıyor. Diğer taraftan, her iki taraf da karşı tarafa her gün binlerce top güllesi fırlatıyor… Rusya’nın Ukrayna tarafına günlük 20 binden fazla, Ukrayna’nın ise günlük 4-5 bin gülle attığı söyleniyor … Düşünsenize, sadece bir günde ortalama 25 bin füze ve top mermisi atılıyor… Bunun neden olduğu can kaybını ve yıkımı tasavvur etmek çok zor… Diğer taraftan bu kadar çok mühimmatın bu kadar hızlı tüketilmesine üretim mi dayanır… Mevcut fabrikalar tam kapasite çalışsa bile yine de böyle bir savaşa yeterli olamazlar… Avrupa Birliği, sadece geçen Mart ayında Ukrayna'ya 220 bin top mermisi ve 1300 füze sağladı. Buna rağmen Ukrayna hala yeterli cephaneliği ve mühimmatı ol...
Devamı

Trump and Putin’s Growing Alliance Raises Global Concerns

Resim
By Sedat LAÇİNER * New World Order?: Have Putin and Trump divided the world between them? While the US remains silent about Russia's attacks on Ukraine, Putin says "it's none of our business" about the US's Greenland plans... The relationship between U.S. President Donald Trump and Russian President Vladimir Putin appears to be entering a new phase, one that could unsettle the international community. Observers fear that the two leaders may be carving up global influence in a manner reminiscent of the Yalta Conference. Speaking in Murmansk , the world’s largest city north of the Arctic Circle, Putin addressed Trump’s stated intention to annex Greenland. “This is a matter concerning two specific nations and has nothing to do with Russia,” he said, framing the issue as an affair between the United States and Denmark. Putin ’s remarks suggest a calculated indifference—an implicit signal that Russia would not oppose U.S. control over Greenland. The Russian leade...
Devamı

SERBEST TİCARET VE YATIRIM DÖNEMİ SONA ERDİ: ESKİ DÜZEN YIKILIYOR, YENİSİ ORTADA YOK

APEC Zirvesi'nde konuşan Kanada Başbakanı Mark Carney, bir dönemin sona erdiğini açıkladı. Zirve toplantısında Çin, serbest ticareti ve küreselleşmeyi savundu. Kanada Başbakanı ise acı haberi verdi, küresel ekonominin derin bir değişimden geçtiğini hatırlattı. Başbakan Carney , savaş sonrası küresel ekonominin temellerini oluşturan serbest ticaret ve yatırım döneminin artık sona erdiğini, herkesin buna göre davranması gerektiğini söyledi. Carney, Güney Kore'de, Asya-Pasifik liderlerini bir araya getiren APEC Zirvesi'nde konuştu. Carney'e göre küresel ekonomide Berlin Duvarı'nın yıkıldığı 1989 yılından bu yana en derin değişim dönemlerinden biri yaşanıyor. Küresel ekonomi artık "kurallara dayalı açık ticaret" şeklinde çalışmıyor... Carley dedi ki, "Kanada'nın da dahil olduğu, uluslarımızın refahının büyük bir kısmının dayandığı kurallara dayalı serbest ticaret ve yatırımın istikrarlı bir şekilde genişlediği eski dünya yok artık". Yani Kanada B...
Devamı